TBMM yeni yasama yılına başladı, fon krizinde ödeme aşaması: 5 Ekim 2026 hafta özeti ve VoxSim simülasyon sonuçları

Bu Haftanın Siyasi Gündemi

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışını gerçekleştirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, açılış konuşmasında "Büyük Türkiye Mutabakatı" ve "Terörsüz Türkiye" başlıklarına vurgu yaparak sivil anayasa ve yeni bir ortak vizyon çağrısında bulundu. Açılışta iktidar ve muhalefet temsilcileri arasındaki selamlaşma ve el sıkışma anları basına yansıdı.

Uluslararası alanda dikkat çeken bir gelişme yaşandı: Dünya genelindeki sosyal demokrat, sol ve sosyalist partileri bir çatı altında toplayan Sosyalist Enternasyonal, Türkiye'deki temsil statülerinde değişikliğe gitti. Mahkeme kararıyla yönetimi değişen CHP'nin üyeliği, örgütün "Etik Şartı'na" aykırı hareket edildiği gerekçesiyle donduruldu ve örgütün resmi internet sitesinden çıkarıldı. Buna karşın Özgür Özel liderliğinde kurulan YENİ Parti'nin üyelik başvurusu kabul edilerek tam üyeler listesine eklendi.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'ın siyasi geleceği de gündemin bir parçası. CHP'den daha önce istifa eden ve görevini bağımsız olarak sürdüren Tugay'ın, Beştepe'de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından AK Parti'ye geçeceği iddiaları kulislerde konuşuluyor. İddialara göre Tugay, 7 Ekim'deki AK Parti Grup Toplantısı'nda resmi katılım sağlayacak. Konuya ilişkin taraflardan henüz resmi bir doğrulama gelmezken, sosyal medyada olası bir geçiş durumunda çalışanların haklarına ilişkin bir soruya Tugay'ın "işini yapan kimseye bir şey olmayacağı" yönünde yanıt vermesi, iddiaları güçlendiren bir gelişme olarak yorumlandı.

Ekonomide Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) manipülasyon soruşturmaları kapsamında 7 portföy yönetim şirketine ait toplam 131 fonu tasfiye kararı almasıyla başlayan süreç yeni bir aşamaya geçti. Yaklaşık yarım milyon yatırımcıyı etkileyen krizde, 1 milyon TL'nin altındaki yatırımlar için nihai tasfiye beklenmeksizin nakdi "ara ödeme" yapılması kararlaştırıldı. Krizin makroekonomik etkilerine değinen uluslararası yatırım bankası JPMorgan ise çalkantının, Türkiye'nin 2026 yılı büyüme tahmini üzerinde aşağı yönlü bir risk oluşturabileceğini bildirdi.

Bugün (5 Ekim Pazartesi) saat 10.00'da TÜİK'in eylül ayı enflasyon verileri açıklanacak. Milyonlarca memur, emekli ve asgari ücretlinin zam oranlarını ve ekim ayı konut ile iş yeri kira artış tavanını belirleyecek veride, Ağustos'ta yıllık yüzde 31,51 olarak gerçekleşen enflasyonun, ekonomistlerin aylık ortalama yüzde 2,18'lik beklentileri doğrultusunda yıllık bazda yüzde 30,16 seviyesine gerilemesi öngörülüyor.

VoxSim Simülasyon Anketi: Bu Pazar Seçim Olsaydı…

VoxSim canlı simülasyonu, 312 hücreye (NUTS-2 × SES × Lifestyle) yayılmış sentetik seçmen modeliyle, bu pazar seçim olsaydı oy dağılımının nasıl görüneceğini tahmin ediyor. 5 Ekim 2026 tarihli simülasyonun dağıtım öncesi sonuçları şöyle:

• AKP: %23,8
• Yeni Parti: %23,5
• Kararsız: %7,9
• CHP: %6,9
• MHP: %6,7
• DEM: %6,6
• YRP: %6,5
• Sandığa Gitmeyecek: %6,1
• İYİ Parti: %3,7
• TİP: %3,7
• Zafer Partisi: %2,5
• Saadet Partisi: %0,9
• HÜDAPAR: %0,8
• Diğer: %0,5

Simülasyona göre AKP ile Yeni Parti arasındaki fark yalnızca 0,3 puan; iki parti de yüzde 24'ün hemen altında seyrediyor. Kararsız seçmenlerin oranının yüzde 7,9 seviyesinde olması, bu grubun dağılımının sonuç üzerinde belirleyici olabileceğine işaret ediyor. Modelin tahmininde sandığa gitmeyeceklerin oranı ise yüzde 6,1.

Kararsız Seçmenler: Asla Kime Oy Vermez? (Rejection Set Analizi)

VoxSim'in ikinci kademe çıkarım katmanı, kararsız seçmenlere geleneksel anketin yapamadığı bir yaklaşımla bakar: "Eğer zorunlu kalsa nereye oy verir?" sorusu yerine "ASLA kime oy vermez?" sorusunu sorar. Çünkü kararsız bir seçmen, kim olduğunu bilmese de kim olmadığını net şekilde bilir; bu özellikle Türkiye'nin kutuplaşmış sisteminde çok daha güçlü bir sinyaldir.

Reddetme Haritası

Kararsız seçmenlerin parti bazında reddetme oranları (rejection_share) şöyle:

• TİP'i asla oy vermeyecek: %66,4
• HÜDAPAR'ı asla oy vermeyecek: %52,2
• YRP'yi asla oy vermeyecek: %45,3
• CHP'yi asla oy vermeyecek: %45,2
• DEM'i asla oy vermeyecek: %44,0
• AKP'yi asla oy vermeyecek: %40,2
• Saadet Partisi'ni asla oy vermeyecek: %29,7
• İYİ Parti'yi asla oy vermeyecek: %24,0

AKP ve CHP reddetme oranları özellikle önemlidir: kararsızlar arasında AKP reddi yüksek ise muhalefet bloğu için potansiyel oy bankası vardır; CHP reddi yüksek ise iktidar bloğu için bekleyen oylar vardır. Simülasyonda her iki büyük partinin de kararsızlar nezdinde yüzde 40'ın üzerinde reddedilmesi, kararsız kitlenin iki ana partiden de uzak durduğunu gösteren bir tablo ortaya koyuyor.

Kararsızlık Nedenleri

Idle-ağırlıklı ulusal dağılıma göre kararsızlığın nedenleri şöyle sıralanıyor:

• Ekonomik belirsizlik: %23,4 — haftanın gündeminde yer alan fon krizi ve enflasyon verilerinin, bu kitlenin önceliğini yansıtıyor.
• Alternatif yokluğu: %21,9 — seçmenin mevcut seçenekler arasında kendine yer bulamıyor olması.
• Liderlik krizi yorgunluğu: %14,1
• Parti kimliği erozyonu: %13,1
• Kurumsal güvensizlik: %8,1
• Gündem yorgunluğu: %7,4

Dağıtım Sonrası Tablo (Acceptable Set Yöntemi)

Kararsızlar her parti için "acceptable = 1 − rejection" oranıyla ağırlıklandırılarak yeniden dağıtılır. Tüm partileri reddedenler "Gerçekten Kararsız" olarak kalır. Dağıtım sonrası simülasyon tablosu şöyle görünmektedir:

• AKP: %24,3
• Yeni Parti: %24,3
• MHP: %7,5
• CHP: %7,3
• DEM: %7,0
• YRP: %7,0
• Sandığa Gitmeyecek: %4,6
• İYİ Parti: %4,3
• TİP: %3,9
• Zafer Partisi: %3,3
• Gerçekten Kararsız: %2,7

Dağıtım sonrasında modelin tahmininde AKP ile Yeni Parti başa baş geliyor: her iki parti de yüzde 24,3 seviyesinde. Sandığa gitme olasılığı: %59,2 | Tüm partileri reddedenler (truly undecided): %19,0 (dağıtıma katılmayanlar dahil). Dağıtım sonrası gerçekten kararsız kalan oran yüzde 2,7'ye geriliyor.

Metodolojik not: Bu analiz second-order LLM çıkarımıdır — sentetik ajanın profili kullanılarak yapılır. Gerçek seçmen psikolojisini değil, modelin iç tutarlılığını gösterir. Rejection set yaklaşımı klasik kamuoyu anketinde uygulansa da binlerce seçmenle yapılması gerekir; VoxSim bunu sentetik 312-hücre × SES×Lifestyle dekompozisyonu ile yapar.

VoxSim Hakkında

Bu haftalık özet ve anket verileri, VoxSim'in sentetik seçmen simülasyon altyapısı tarafından üretilmiştir. Simülasyonun farklı senaryoları, bölgesel kırılımları ve kararsız seçmen analizlerini incelemek isterseniz, VoxSim platformu hakkında daha fazla bilgi için başvurun.