Sayıları paylaşmak kolay, o sayıların güvenilirliğini göstermek zor. VoxSim'in motorunu mercek altına alıyor, doğruluk karnesini, kör noktalarını ve güncel CHP bölünme senaryosunu şeffaflıkla inceliyoruz.
Senaryo Wargaming Analizi
Bu içerik gerçek kamuoyu araştırması değildir. Aşağıdaki veriler, belirtilen parametreler altında 12 siyasi kümenin VoxSim sentetik ajan modeli tarafından ürettiği simülasyon çıktılarıdır. Senaryo parametreleri hipotetiktir.
Model: 12 küme × 312 demografik hücre × güncel gündem ağırlıklaması · Metodoloji →
Tahmin Değil, Şeffaflık: VoxSim'in Kara Kutusunu Açıyoruz
Merhaba değerli okuyucular. VoxSim olarak Türkiye siyasetini analiz ederken sıkça sayılar ve oranlar paylaşıyoruz. Ancak bu yazıda amacımız, size sadece "hangi parti ne kadar oy alıyor" demek değil. Çok daha temel ve dürüst bir sorunun cevabını arayacağız: Bu sayılar nereden geliyor ve onlara ne kadar güvenebiliriz?
Bu bir şeffaflık yazısıdır. Bir simülasyonun sadece sonuçlarını değil, aynı zamanda motorunu, doğruluk karnesini ve en önemlisi, zayıf halkalarını masaya yatırıyoruz. Çünkü karar destek süreçlerinde, bir verinin ne kadar isabetli olduğu kadar, hata payının nerede kümelendiğini bilmek de hayati önem taşır. Başlamadan önce tekrar vurgulayalım: bu bir kamuoyu anketi değil, binlerce sentetik seçmenin davranışını modelleyen bir yapay zeka simülasyonudur.
Mayıs 2026 Siyasi Manzarası: Rakamlar Ne Söylüyor?
Analizimize, her zaman olduğu gibi, en güncel siyasi tabloyla başlayalım. Aşağıdaki veriler, modelimizin Türkiye'deki yedi saygın anket firmasının Mayıs 2026 ortalamasına kalibre edilmiş halini yansıtmaktadır. Bu, simülasyonun "konsensüs" modudur.
| Parti | Oy Oranı (Geçerli Oy) |
|---|---|
| AK Parti | ~%33 |
| CHP | ~%30 |
| DEM Parti | ~%9,5 |
| MHP | ~%8 |
| İYİ Parti | ~%6 |
| Zafer Partisi | ~%3,6 |
| Yeniden Refah Partisi | ~%2,9 |
| Cumhur İttifakı Toplamı | ~%44 |
| Millet İttifakı Çekirdeği | ~%38 |
Bu tablo manşet rakamları sunsa da asıl hikâye, bu rakamların arkasındaki metodolojide ve güvenilirlik analizinde gizlidir.
Kararsızların Şifresi: "Asla Oy Vermem" Diyenler
Geleneksel anketlerin en kırılgan noktalarından biri kararsız seçmendir. Sıkça kullanılan "Kararsızım ama oy vermek zorunda olsanız kime verirdiniz?" sorusu, Türkiye gibi kutuplaşmış bir siyasi ortamda seçmeni yapay bir tercihe zorlar ve genellikle yanıltıcı veriler üretir.
VoxSim olarak biz bu yaklaşım yerine, siyaset biliminde negatif partizanlık olarak bilinen daha güçlü bir yöntem kullanıyoruz. Sentetik seçmenlerimize "Kime oy verirsin?" diye sormak yerine, "Kime asla oy vermezsin?" sorusunu yöneltiyoruz. Bu, neredeyse her seçmenin net bir cevap verebildiği bir sorudur.
Her siyasi küme için bu "reddetme profilleri" çıkardıktan sonra, kararsızları şu formülle dağıtıyoruz: kabul_edilebilirlik = 1 − reddetme. Sandığa gitmeye niyetli bir kararsız seçmen, partilere bu oran dahilinde yönelir.
Bu yöntemin Mayıs 2026 simülasyonundaki somut sonucu şudur:
- Kararsız seçmen havuzu %7,7'den %1,6'ya indi.
- Geriye kalan %1,6'lık kesim, hiçbir partiyi kabul etmeyen ve sandığa gitmeme ihtimali en yüksek olan "gerçekten kararsız" seçmenlerdir.
- En çok reddedilen partiler: HÜDA-PAR (~%92), AKP (~%86), MHP (~%79), YRP (~%78).
Bu da bize kararsız havuzunun ağırlıklı olarak iktidar bloğuna kapalı olduğunu ve muhalefet ekseninde bir arayış içinde olduğunu gösteriyor.
Kara Kutuyu Açıyoruz: Doğruluk Karnesi ve Zayıf Halka
Şeffaf olalım: Ham, yani kalibre edilmemiş simülasyon modelimiz, dil modellerinin iyi bilinen "kentli/seküler" yanlılığı (WEIRD bias) nedeniyle sistematik bir sapma göstermektedir. Modelimiz iktidar partisi AKP'yi gerçek anket konsensüsüne göre yaklaşık 8,9 puan eksik ölçme eğilimindedir. Bu kör noktayı bildiğimiz için, sonuçları gerçek firma ortalamalarına oturtan istatistiksel bir kalibrasyon katmanı (IPF raking) kullanıyoruz.
İşte bağımsızlık düzeyine göre sıralanmış doğruluk karnemiz:
| Ölçüt | Sonuç | Bağımsızlık |
|---|---|---|
| Geçmiş seçim recall'ı (8 YSK seçimi, 2002–2024) | 96/100, Brier 0,0003 | ⚠️ Kısmen tautolojik — seed'ler YSK verisiyle kurulmuş; "sistem sağlam mı?" alt sınırıdır |
| Konsensüs skoru (raking sonrası) | 99/100 | ⚠️ Kısmen tautolojik — raking zaten hedefe oturtuyor |
| LLM-run recall (model bağlamdan üretiyor) | 2023: 97/100 · composite 83–91 | ✅ Yarı-bağımsız |
| Argyle fidelity (yayınlanmış KONDA çapraz tabloları) | 2023: 0,77 · 2018: 0,76 · 2024: 0,81 (hepsi HIGH) | ✅ Tamamen bağımsız dış veri |
| Gerçek-firma validasyonu (KONDA, Mayıs 2026 sorusu) | Ort. 7,7 puan sapma · maks. 16,7 puan | ✅✅ En bağımsız — gerçek saha anketi |
Bütün bu ölçütler aynı gerçeğe işaret ediyor: Modelimizin en zayıf olduğu alan, gelenekçi ve muhafazakâr-milliyetçi seçmen segmentidir. Argyle uyum testinde gelenekçi segmentin skoru ~0,65 (orta) iken, modern segmentlerde 0,80'lerin üzerine çıkıyor. Gerçek-KONDA karşılaştırmasındaki en büyük sapmalar da MHP seçmeninde (16,7 puan) ve AKP seçmeninde (11,8 puan) yaşanıyor. Bunu gizlemiyoruz — ölçüp önünüze koyuyoruz.
Güncellenmiş Senaryo: CHP'de Olası Bir Kopuş Sandığı Nasıl Etkiler?
25 Mayıs'ta yayınladığımız "CHP Bölünme Senaryosu" analizimizin, bu daha derinlemesine doğrulama sürecinden geçmiş güncel halini paylaşıyoruz. Varsayım aynı: Özgür Özel, Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş liderliğinde CHP örgütünün büyük kısmının yeni bir partiye geçtiği, CHP markasının ise bir kalıntıyla sandıkta kaldığı senaryo.
| Parti | Oy Oranı (Yaklaşık) | Açıklama |
|---|---|---|
| Yeni Parti (İmamoğlu–Özel–Yavaş) | ~%34–36 | Örgüt gücü ve popüler liderlikle CHP tabanının büyük kısmını devralır; İYİ ve kararsızlardan da oy çeker |
| AK Parti | ~%25–33* | *Ham modelde düşük, kalibre edilmişte ~%33. Bölünmeden sınırlı dolaylı kazanım |
| DEM Parti | ~%8–9 | Çekirdek tabanını korur |
| MHP | ~%7–8 | Kemik seçmen sabit |
| YRP / Zafer | ~%6 / ~%6 | Dolaylı etkilerle sınırlı hareket |
| CHP (Kalıntı) | ~%5 | Örgüt ve liderlik kaybıyla marjinalleşir, baraj sınırında |
Önceki yazımızda yeni partiyi %25–28 bandında konumlandırmıştık. Bu güncellemedeki belirgin artışın iki nedeni var: Daha titiz bir "örgüt devri" varsayımı ve kararsızların negatif-partizanlık yöntemiyle daha gerçekçi dağıtılması. Bu fark, bir simülasyonun bir kehanet değil, varsayımlara ne kadar duyarlı bir kurgu olduğunun en iyi kanıtıdır.
Bu senaryonun gerçek dünyada karşılığı yoktur ve doğruluğu sınanamaz. Yukarıdaki doğruluk karnesi geçmiş seçimlere ve mevcut tabloya aittir; kurgusal bir bölünmeye hiçbir doğruluk skoru atanamaz. Bu, "model bu yapısal şoku nasıl işler?" sorusunun bir gösterimidir — bir tahmin değil.
Özet: Neye Güvenmeli, Neye Temkinli Yaklaşmalı?
VoxSim olarak sözümüz şudur: Bir sayıyı paylaşırken, o sayının ne kadar güvenilir olduğunu da paylaşırız. Doğruluk karnesini saklamaz, masaya koyarız.
- Güvenilir (ölçülü): Firma konsensüsüne kalibre edilmiş blok dağılımları; geçmiş seçim simülasyonları; modern/seküler seçmen segmentlerinin davranış modellemesi.
- Temkinli yaklaşılması gereken: İktidar bloğu ve gelenekçi/muhafazakâr partilerin oy oranları — 7 ila 16 puan arasında hata payı.
- Tahmin değil, kurgu olan: CHP bölünmesi gibi yapısal değişim senaryoları — ölçülemez, varsayıma dayalı stratejik egzersizler.
Amacımız, Türkiye siyasetini anlamak ve geleceği kurgulamak isteyen karar vericilere, sadece bir sayı değil; o sayının arkasındaki mantığı, gücü ve zayıflıklarıyla birlikte sunmaktır.